Oʼzbekiston va boshqa mamlakatlar aeroportlari

18 yoshgacha bo'lgan bolalarning samolyotda uchish qoidalari ularning yoshiga va reyslarni amalga oshiruvchi aviakompaniyalarning talablariga bog'liq.

Asosiy uchta variant mavjud: hamroh bilan uchish, aviakompaniya xodimi kuzatuvida uchish (pullik xizmat) va mustaqil uchish.

Yosh toifalari va qoidalari:

1. 2 yoshgacha bo'lgan bolalar (INF):
   Majburiy ravishda voyaga yetgan yo'lovchi (18 yoshdan katta) hamroh bo'lishi kerak.
   Xalqaro reyslarda, agar bola kattalarning tizzasida o'tirsa, chipta odatda kattalar tarifining 10% narxida sotiladi, alohida joy uchun - 50% narxda. Bolalar ovqatlari, beshik va aravachalar bepul tashiladi (ruxsat etilgan o'lchamlar doirasida).

2.  

   2 yoshdan 12 yoshgacha bo'lgan bolalar (CHD):
   Voyaga yetgan odam bilan yoki aviakompaniya nazorati ostida mustaqil ravishda ucha oladi (hamrohsiz bola). Chipta odatda kattalar tarifining 65% narxida sotiladi. Hamrohlik - bu chipta narxiga qo'shiladigan pullik xizmat bo'lib, qonuniy vakilning arizasi bilan rasmiylashtiriladi. Ko'pgina aviakompaniyalar hamrohsiz bolalar uchun minimal yoshni (5-6 yosh) belgilaydi. Maksimal yosh odatda 12 yoshni tashkil etadi, lekin, masalan, "Aeroflot" aviakompaniyada 16 yoshgacha bo'lgan bolaga ham so'rov bo'yicha ushbu xizmat taqdim etilishi mumkin. Bunday xizmatga oldindan buyurtma berish va to'lash kerak, va odatda buni faqat aviakompaniya ofisi yoki call-markaz orqali amalga oshirish mumkin. Onlayn-servislar, shu jumladan Bookhara.uz, ushbu xizmatni rasmiylashtirmaydi.

3.  

   12 yoshdan 18 yoshgacha bo'lgan bolalar:
   Voyaga yetgan yo'lovchilar hisoblanadi va hamrohsiz ucha oladi, ammo ba'zi aviakompaniyalar 14 yoshgacha bo'lgan bolalarga hamroh talab qiladi, "Uzbekistan airways" esa O'zbekiston Respublikasi fuqarosi bo'lgan bolalar uchun 15 yoshgacha hamroh talab qiladi.
   Ushbu toifadagi bolalar uchun chiptalar kattalar uchun chipta narxida sotiladi.

Shunday qilib, samolyotga chipta sotib olishdan oldin, muayyan aviakompaniyada bolalarni tashish qoidalarini aniqlashtirish kerak, barcha toifadagi bolalar uchun arzon aviachiptalarni esa bizning aviakassamizdan shaxsan yoki Bookhara.uz servisimiz orqali onlayn tarzda xarid qilishingiz mumkin.

Agar bola sayohat paytida yosh toifasini o'zgartirsa, nima qilish kerak

Sayohatlar paytida ba'zida bola o'z tug'ilgan kunini nishonlashi va yangi yosh toifasiga o'tishi mumkin. Bu aviachiptalar qoidalarida chalkashliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Qonunga ko'ra, bolaning yoshi tashish boshlangan paytda aniqlanadi. Biroq, turli aviakompaniyalar bu masalani har xil talqin qilishi mumkin. Ularning ba'zilari bolaning birinchi parvoz paytidagi yoshini hisobga olgan holda, chiptalarni "borish-kelish" tarifida rasmiylashtiradi. Boshqalari esa ikkita alohida chipta sotib olishni taklif qiladi, shunda qaytish reysi yangi yosh va qoidalar bo'yicha hisoblanadi.

Yukni rasmiylashtirish

Bolaning o'zi bilan olib ketishi mumkin bo'lgan yukga kelsak, qat'iy me'yorlar mavjud emas - hamma narsa aviakompaniyalarning tariflariga bog'liq. Shu bilan birga, bola hamroh bilan uchayotgan va mustaqil sayohat qilayotgan vaziyatlar o'rtasida aniq chegara yo'q.

Agar bola kimdir bilan sayohat qilsa, u olib ketishi mumkin bo'lgan yuk miqdori tarifga bog'liq. Avia chiptalarni sotib olish paytida ushbu tafsilotlarni o'rganish yaxshiroqdir. Ko'pgina aviakompaniyalarning veb-saytlarida qoidalar haqida ma'lumot topish mumkin.

Agar bola yolg'iz uchayotgan bo'lsa, yuk haqidagi ma'lumotni tashuvchidan aniqlashtirish kerak.

Bizning onlayn aviakassamizda siz "Centrum air", "Uzbekistan airways", "Aeroflot", "Pobeda" kabi aviakompaniyalarning arzon chiptalarini sotib olishingiz mumkin va hokazo. To'g'ridan-to'g'ri reyslarda yo'lovchilarga, odatda, bortda ovqat beriladi, lekin ko'pincha sayyohlar samolyotga o'z ovqatlarini olib kelish mumkinmi yoki yo'qmi, deb qiziqishadi.
 Siz so'raysiz, biz javob beramiz.

Samolyotga ovqat olib kirish mumkin, lekin uni to'g'ri o'rash muhim.
Ko'p hollarda aviakompaniyalar oziq-ovqat mahsulotlarini olib o'tishga jiddiy taqiqlar qo'ymaydi, faqat ayrim maxsus mahsulotlar bundan mustasno.

Ovqatni samolyotga chiqishdan oldin aeroportdan sotib olish yoki uydan olib kelish mumkin.
Mahsulot tanlash sizning parvozingiz davomiyligi va shaxsiy xohishlaringizga bog'liq.
Agar siz qo'l yukingizga ovqat olmoqchi bo'lsangiz, unutmangki, ba'zi mahsulotlarni, masalan, sho'rvani olib o'tish mumkin emas – ularni faqat bortda yoki uchish zonasida sotib olish mumkin.
Barcha mahsulotlar qo'l yukini tashish qoidalariga, xususan, suyuqliklarga qo'yilgan cheklovlarga muvofiq bo'lishi kerak (jami 1 litrdan ko'p emas va har bir idishda 100 mldan ko'p emas).
Suyuqlikka nafaqat ichimliklar, balki pyuresimon mahsulotlar, masalan, yogurt, tvorog va asal ham kiradi, ularni o'zingiz bilan olib ketmaslik yaxshiroq, chunki ularni nazorat punktida qoldirish ehtimoli bor. Ammo, agar siz tekshiruvdan o'tgan bo'lsangiz, uchish zonasida samolyot uchun har qanday ovqatni, jumladan, sho'rva yoki tvorogni sotib olishingiz mumkin.

Agar sizda maxsus ovqatlanish uchun tibbiy ko'rsatmalar bo'lsa, siz samolyotga maxsus mahsulotlar, masalan, laktozasiz bo'tqalar yoki sho'rvalar olib kelishingiz mumkin. Bunday holda, maxsus parhez zarurligini tasdiqlovchi shifokordan ma'lumotnoma olishni unutmang.

Bolalar ovqati qo'l yukida olib o'tishga ruxsat etiladi va uning qadog'i zavodda ishlab chiqarilgan bo'lishi kerak. Bu qoida uch yoshgacha bo'lgan bolalarga, ba'zi hollarda esa besh yoshgacha bo'lgan bolalarga taalluqlidir.
Bolalar ovqatida "Bolalar uchun ovqat" deb belgilangan bo'lishi muhim. Agar siz uni boshqa idishga solsangiz, u oddiy qo'l yuki hisoblanadi va vaznga qo'shiladi. Bolalar ovqatiga 100 ml hajmdagi cheklov qo'yilmaydi.

Samolyotda yengil tamaddi qilishga kelsак, qo'shnilarni keskin hid bilan bezovta qilmaslik uchun yengil va germetik tarzda qadoqlangan mahsulotlarni tanlagan ma'qul. Uzoq parvozlar uchun tashkiliy ovqatlanish xizmatlaridan foydalangan ma'qul, qisqa parvozlar uchun esa o'zingiz bilan buterbrodlar, quritilgan mevalar, yong'oqlar va boshqa to'yimli gazaklar olib kelishingiz mumkin. Shuningdek, siz uyda tayyorlangan taomlarni, masalan, guruch va tovuq go'shtini lanch-bokslarda olib kelishingiz mumkin, ularni styuardessadan isitib berishni so'rashingiz mumkin.

Bagajdagi mahsulotlarga kelsak, bu yerda talablar unchalik qat'iy emas. Asosiysi, ular vazn me'yoriga muvofiq bo'lishi kerak. Ammo tez buziladigan mahsulotlardan qochish kerak, garchi ularning buzilishi uchun javobgarlik yo'lovchining zimmasida bo'lsa ham. Ba'zi mahsulotlar, masalan, tarvuz, bortda shikastlanish xavfi tufayli tashish taqiqlanadi.

Har qanday sayohat singari, sizning qiziqarli safaringiz ham shu shaharlarning go'zal fotosuratlari va videolari bilan to'ldirilishi shart. Fotoapparat va videokamerani qanday olib yurish kerakligi haqida gapirib beramiz.

Qo'l yukimi yoki bagaj?

Aviakompaniyalarning qoidalariga ko'ra, siz fotoapparat yoki videokamerani o'zingiz bilan samolyot ichiga olib kirishingiz yoki bagajga topshirishingiz mumkin. Asbob-uskunalar yaxshi saqlanishi uchun qo'l yukida olib yurishni maslahat beramiz, chunki bagajda texnika buzilishi mumkin. Hatto zararni qoplashsa ham, bu sevimli kameraning o'rnini bosmaydi, hujjatlarni rasmiylashtirish ham ko'p vaqt oladi.

Agar foto va video texnikani qo'l yukida olib ketayotgan bo'lsangiz, ularning saqlanishiga o'zingiz javobgarsiz. Texnika maxsus g'iloflarga o'ralganligiga ishonch hosil qiling. Odatda, tashuvchilar bunday g'iloflarni qo'l yuki hisobiga kiritmasdan olib ketishga ruxsat beradi, ammo tekshiruv paytida muammo bo'lmasligi uchun bagaj tashish qoidalari bilan tanishib chiqing.

Foto va video suratga olish uskunalarini bagajda tashish mumkin, ammo bu xavfli. Agar kamera katta bo'lsa, uni bagajga topshirishga to'g'ri keladi, bu esa shikastlanishga olib kelishi mumkin.

Texnikani to'g'ri o'rash juda muhim. Zarbaga chidamli konteyner - bagajda tashish uchun eng yaxshi variant, chunki u shikastlanish xavfini kamaytiradi.

Foto va video texnikali chamadonni topshirayotganda, uning ichidagi narsalar mo'rtligini aytib o'ting.

Kamerani to'g'ri o'rash uchun uni maxsus g'ilofga solib, chamadonning o'rtasiga joylashtiring va atrofini yumshoq narsalar bilan o'rab qo'ying. Og'ir narsalar texnikali g'ilofdan uzoqroqda bo'lishi kerak.

Agar qimmat texnikani olib ketayotgan bo'lsangiz, sug'urta qildirganingiz ma'qul. Bu ayniqsa, xizmat safariga ketayotgan televideniye xodimlariga muhim. Sug'urtasiz shikastlanish yuz bersa, sizga uskunaning pulini qoplamaydigan ozgina pul to'lashadi. Bagajni istalgan sug'urta kompaniyasida sug'urta qilish mumkin, shuningdek, ro'yxatdan o'tish joyida uning qiymatini e'lon qilish mumkin, ammo ko'p aviakompaniyalar e'lon qilingan qiymatga cheklovlar qo'yishini unutmang.

Agar bagajda foto yoki video uskuna yoʻqolsa yoki shikastlansa, nima qilish kerak?

Agar sizning fotoapparatingiz yoki videokamerangiz shikastlangan boʻlsa, bu haqda yetib kelish zonasida xabar berishingiz kerak. Bunday holatda javobgarlik toʻliq tashuvchi zimmasida boʻladi, ammo hamma narsani qayd etib qoʻyish muhim. Agar sizda moʻrt va qimmatbaho narsalar boʻlsa, yetib kelish zonasidan chiqishga shoshilmang - avval bagajingiz sozligiga ishonch hosil qiling.

Agar kamera shikastlangan boʻlsa, bagaj qidiruv xizmatiga murojaat qiling. Chemodan yoʻqolgan taqdirda ham shu yerga murojaat qilish kerak. Xodim sizga shikastlanish yoki yoʻqolgan narsalar haqida yozib berishingiz kerak boʻlgan blanka beradi. Shundan soʻng siz saqlab qoʻyishingiz kerak boʻlgan dalolatnomaning nusxasini olasiz. Agar siz narsalaringiz bilan bogʻliq muammoni uchish zonasidan chiqib ketganingizdan keyin bilsangiz, tashuvchining aybini isbotlashning iloji boʻlmaydi.

Foto va video texnikani bojxonada deklaratsiya qilish kerakmi?

Agar siz shaxsiy foydalanish uchun texnika olib ketayotgan boʻlsangiz, ayniqsa, avval ishlatilgan boʻlsa, uni deklaratsiya qilish kerak emas.

Oʻzbekistonning bojxona qoidalariga koʻra, har bir yoʻlovchi shaxsiy foydalanishga moʻljallangan video texnikaning har bir turi uchun 1 donadan, lekin 3 donadan koʻp boʻlmagan miqdorda aktsiz soligʻini toʻlamasdan olib kirishga haqli.

Agar olib kirilayotgan tovarlar miqdori koʻrsatilganidan oshsa, ular deklaratsiya qilinishi kerak.

Bojxona qoidalari oʻzgarishi mumkin, shuning uchun noqulay vaziyatga tushib qolmaslik uchun parvoz qilishdan oldin, shu jumladan, aviakompaniyalarning veb-saytlarida joylashtirilgan bojxona qoidalarini diqqat bilan oʻrganib chiqing.

Sayohatdan zavqlaning va bizning aviakassalarimiz sizga istalgan yoʻnalishga arzon chiptalarni taqdim etadi.

Aeroportda uzun navbat bo'lsa nima qilish kerak?

Agar siz ro'yxatga olish uchun uzun navbat tufayli reysni o'tkazib yuborsangiz, yo'qotilgan chipta uchun pulni qaytarib olishingiz ehtimoldan yiroq.
To'lovni faqat navbat aeroport xodimlari xatosi yoki ro'yxatga olish joyidagi texnik muammo tufayli yuzaga kelgan taqdirdagina olish mumkin, ammo bunday vaziyatlar juda kam uchraydi.
Shuning uchun, ayniqsa gavjum vaqtlarda aeroportga oldindan kelish muhim.

Navbat tufayli kechiksangiz pulni qaytarib olish mumkinmi?

Ko'pincha, ha dan ko'ra yo'q.

Mana uchta asosiy stsenariy:

1. Aeroport xodimlarining xatosi.
   Agar ro'yxatga olish joylarida texnik nosozlik yuzaga kelgan bo'lsa va buning natijasida uzun navbat paydo bo'lsa, aviakompaniyaga da'vo qilishingiz mumkin. Tashuvchida bunday holatlarni ko'rib chiqadigan va yo'qotilgan chipta uchun pulni qaytarish yoki yo'qligini hal qiladigan maxsus komissiya mavjud.
2. Gavjum soat yoki yo'lovchilar oqimi.
   Agar siz gavjum soatdagi navbat tufayli reysni o'tkazib yuborsangiz, pulni qaytarib olish imkoniyati minimal. Reys uchun chipta bu sizning aviakompaniya bilan shartnomangizdir va siz qoidalar bilan tanishganingizni tasdiqlaysiz. Odatda qoidalarda aeroportga oldindan kelishingiz kerakligi aytiladi. Aynan qancha vaqt kifoya qilishi mavsum, hafta kuni va aeroportga bog'liq. Reysdan uch-to'rt soat oldin kelish tavsiya etiladi.
3. O'yin ish.
   Ba'zan, kech qolgan taqdirda ham, siz hali ham reysga chiqishingiz mumkin. Masalan, agar siz uzun navbatda turgan bo'lsangiz va ro'yxatga olish tugasa, lekin reys kechiktirilsa, xodimlar sizni ro'yxatga olish tugagandan keyin ham ro'yxatdan o'tkazishlari mumkin. Biroq, kechikish oldindan ma'lum bo'lsa, ro'yxatga olish odatda yangi uchish vaqtida yopiladi.

Agar navbat tufayli kechikishdan qo'rqsangiz, nima qilish kerak?

• Boshqa yo'lovchilarga kechikayotganingizni tushuntiring va sizni oldinga siljitishni so'rang. Bu taqiqlanmagan va xushmuomala munosabat odatda tushunish bilan qabul qilinadi. Ro'yxatga olish joylarida sizga birinchi navbatda xizmat ko'rsatiladi;
• Aviakompaniya xodimi bilan bo'sh stolga boring. Xodimlar ko'pincha kechikishi mumkin bo'lgan yo'lovchilarga yordam berishadi va ular vaqt tig'iz bo'lsa, ularni bo'sh stolga taklif qilishadi;
• Aviakompaniya xodimdan yordam so'rang. Agar uchishga bir soatdan kamroq vaqt qolgan bo'lsa va navbat ko'chmasa, siz aviakompaniya xodimlariga murojaat qilishingiz va sizni ro'yxatdan o'tkazishni so'rashingiz mumkin. Bu jarayonni tezlashtirishga yordam berishi mumkin;
• Ro'yxatga olishni pulga uzaytiring. Ba'zi aviakompaniyalar bu xizmatni taklif qilishadi, ammo u barcha aeroportlarda mavjud emas va vaqt cheklovlariga ega bo'lishi mumkin. Va u erda vaqt bo'yicha cheklovlar bo'lishi mumkin - umuman olganda, siz muayyan aviakompaniyaning qoidalariga qarashingiz kerak.
  Qanday bo'lmasin, qo'shimcha 5-10 daqiqa ba'zida kechikishdan qutqarishi mumkin.

Agar navbat tufayli reysdan qolib ketsangiz nima bo'ladi?

Agar siz ro'yxatga olish joyiga yoki o'z vaqtida chiqishga ulgurmasangiz, bu reysga kelmaganlik hisoblanadi. Bunday holda, samolyot chiptalarini qaytarish va almashtirish sizning tarifingizdan qat'i nazar, amalga oshirilmaydi.
Kechikkaningizni anglaganingizda, xodimlarga murojaat qilib vaziyatni tushuntirishingiz kerak. Aeroportdagi aviakompaniyaning kassasiga borishingiz yoki aviakompaniyaning yordam xizmatiga qo'ng'iroq qilishingiz mumkin.
Agar sizda ulanish bilan to'g'ri reysga chipta bo'lsa, aviakompaniyadan ikkinchi segment bilan nima bo'lishini so'rang. Ehtimol, siz uni ham yo'qotasiz, chunki ba'zi aviakompaniyalarning qoidalariga ko'ra, marshrutning ikkinchi qismi birinchisi bilan birga bekor qilinadi.
Agar xato aeroport yoki aviakompaniyaning aybi bilan yuzaga kelgan deb hisoblasangiz, da'vo qilishingiz mumkin. Odatda bu tashuvchining veb-saytidagi maxsus shakl orqali amalga oshiriladi. Agar komissiya sizning haqligingizni aniqlasa, avia chiptalar uchun pulni qaytarib olish imkoniyati mavjud.

Da'volar qanday ko'rib chiqiladi?

Komissiya nima sodir bo'lganini aniqlashi kerak. Buning uchun ular odatda kuzatuv kameralari yozuvlarini ko'rishadi va aeroport xodimlaridan ma'lumot so'rashadi. Aeroportdagi deyarli barcha harakatlar yozib olinadi, shuning uchun xodimlarga mavjud bo'lmagan xatolarni yuklashning iloji yo'q.
Agar aeroportda haqiqatan ham texnik muammolar yuzaga kelsa, reyslarga chiptalari bo'lgan barcha yo'lovchilarni ro'yxatdan o'tkazishga ulgurish uchun ro'yxatga olish uzaytirilishi mumkin.

Reysga kechikmaslik uchun nima qilish kerak?

• Aeroportga oldindan keling. Aviakompaniya xodimlari, ayniqsa Moskva, Toshkent va boshqa yirik shaharlarning aeroportlarida uchishdan uch soat oldin kelishni tavsiya etadilar. Kichik aeroportlarda barcha parvozdagi rasmiyatchiliklar odatda tezroq o'tadi;
• Tig'iz soatlarni hisobga oling. Agar siz dam olish kunidan yoki bayramdan oldingi kunning ikkinchi yarmida uchsangiz, ehtimol siz odamlarning katta oqimi bilan to'qnashasiz. Masalan, juma kuni kechqurun bir soat oldin kelganingiz ma'qul;
• Agar ro'yxatga olish uchun navbatda ko'p odam bo'lsa, sizni aniq qoldirmaydi deb o'ylamang. Ro'yxatga olish vaqti tugaydi va sizning orqangizda faqat boshqa reyslarning yo'lovchilari qolishi mumkin. Aslida siz o'z reysingiz uchun navbatda turgan yagona odam bo'lishingiz mumkin.
  Katta aeroportlarda odatda bir nechta yirik aviakompaniyalar faoliyat yuritadi. Bu ushbu aeroportdan ko'plab reyslarni taklif qiladigan kompaniyalar. Biroq, ular barcha ro'yxatga olish joylarini egallashlari mumkin emas, shuning uchun bir joyda ko'pincha bir vaqtning o'zida bir nechta reyslarning yo'lovchilari ro'yxatga olinadi. Ba'zilari uchun reys bir soatdan keyin, boshqalari uchun - to'rt soatdan keyin va navbatda reysdagi qo'shnilar bo'lishi mumkin;
• Onlayn ro'yxatdan o'ting (ayniqsa, agar yukingiz bo'lmasa).
  Agar siz onlayn ro'yxatdan o'tgan bo'lsangiz va yukingiz bo'lmasa, joyga borishingiz shart emas. Aeroportga kelib, to'g'ridan-to'g'ri parvozdagi tekshiruvga borishingiz kifoya. Qo'nish talonini chop etish majburiy emas, lekin agar xohlasangiz, buni ko'plab zamonaviy aeroportlarda mavjud bo'lgan maxsus mashinalarda qilishingiz mumkin. Muayyan aeroportda elektron qo'nish talonidan foydalanish mumkinmi yoki yo'qligini bilish uchun uning veb-saytida yoki ma'lumot xizmatida ma'lumotni tekshiring. Ko'pgina hollarda bu allaqachon mumkin.
  Agar yukingiz bo'lsa, baribir ro'yxatga olish joyida navbat kutishingiz kerak bo'ladi. Elektron qo'nish taloniga ega yo'lovchilar uchun alohida joylar mavjud;
• Vaqtni kuzatib boring. Reyslardan kechikayotganlarning aksariyati ro'yxatdan o'tishni o'z vaqtida yakunlashadi. Odatda, kechikishlar navbatlar tufayli emas, balki beparvolik tufayli yuzaga keladi. Odamlar xarid qilishga berilib ketishadi, kafelarda kitob o'qishadi yoki biznes zallarida qolib ketishadi;
• Qo'nish vaqtini unutmang. «Nega siz meni samolyotga chiqmaysiz? Axir u hali ham turibdi» degan ibora aeroport xodimlari uchun bahs emas. Qoidalarga ko'ra, reysga chiqish chiptada ko'rsatilgan uchish vaqtidan 20 daqiqa oldin yakunlanadi.